ผลิตภัณฑ์สระผม  ( หรือที่นิยมเรียกกันว่า แชมพูสระผม )  คือ  ผลิตภัณฑ์ สำหรับทำความสะอาดเส้นผมและหนังศีรษะ  ซึ่งใช้กันในห้องอาบน้ำของบ้านเรือนทั่วไป  หรือ  ใช้ใน ร้านเสริมสวย  ร้านตัดผม  

ส่วนประกอบของแชมพูสระผม 

1. สารลดแรงตึงผิว (Surfactant )

• กลุ่มที่มีประจุลบ ( Anionic Surfactant )   เช่น  โซเดียม ลอริล อีเทอร์ ซัลเฟต (Sodium Lauryl Ether Sulfate, SLES) ,  แอมโมเนียม ลอริล อีเทอร์ ซัลเฟต (Ammonium Lauryl Ether Sulfate) ,  โซเดียม ลอริล อีเทอร์ ซัลเฟต (Sodium Lauryl Sulfate, SLS)  และ / หรือ  
• กลุ่มที่มีทั้งประจุลบและประจุบวก  ( Amphoteric Surfactant )  เช่น  Cocamidopropyl betaine  ( CAPB )  และ / หรือ  
• กลุ่มที่ไม่มีประจุ  ( Nonionic Surfactant )  เช่น  Lauryl Glucoside
• สารช่วยทำให้ฟองคงรูป  ( Foam  Stabilizer )  เช่น  Cocamide MEA

2. สารเพิ่มฟอง  ( Foam  Booster ) 

3. สารลดฟอง  ( Foam  Suppressor ) 

4. สารทำให้เกิดความขุ่นหรือความทึบแสง  ( Opacifier )

5. สารทำให้เกิดลักษณะมุก  ( Pearlescer ) 

6. สารสกัดจากพืชและสัตว์  ( Plant / Animal Extract )  เป็น สารช่วยบำรุงเส้นผม หรือ ช่วยบำรุงหนังศีรษะ 

7. น้ำหอม หรือ สารให้กลิ่นหอม   ( Perfume  /  Fragrance )   

8. สารกันเสีย   ( Preservative ) 

9. สี   ( Colorant ) 

10. สารเติมแต่งเพื่อปรับปรุงคุณสมบัติอื่นๆ  ( Other Additives )   

แชมพูสระผม ที่มีการผสมสารต่างๆ อย่างเหมาะสม  จะมีคุณสมบัติอื่นหรือใช้ประโยชน์อื่นได้ นอกเหนือจากการทำความสะอาดเส้นผมและหนังศีรษะ    เช่น  ป้องกัน-ขจัด รังแค    ปรับสภาพเส้นผม แก้ปัญหาต่างๆของเส้นผม

ผลิตภัณฑ์ แชมพูสระผม   แบ่งตามลักษณะการใช้งาน  ได้เป็นหลายกลุ่ม  เช่น 
 
กลุ่ม 1    แชมพูสระผมทั่วไป    ( Hair Shampoo ) 

ใช้สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Anionic Surfactant  [ เช่น  Sodium Lauryl Ether Sulfate  ( SLES ) ]  และ / หรือ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Amphoteric Surfactant  [ เช่น  Cocamidopropyl betaine  ( CAPB ) ]  และ / หรือ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Nonionic Surfactant  [ เช่น  Ethoxylated Alcohol ,  Alkyl Glucoside ]   เป็นส่วนประกอบหลัก

(ปัจจุบันนี้  ผลิตภัณฑ์ แชมพูสระผมทั่วไป  แทบไม่มีจำหน่ายจริงในประเทศไทย  เนื่องจาก แชมพูสระผม ใน กลุ่ม 2  กลุ่ม 3  และ  กลุ่ม 4    ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคมากกว่า)   

กลุ่ม 2    แชมพูสระผม สูตร ป้องกัน / ระงับ / ขจัด รังแค ( Anti - Dandruff Hair Shampoo ) 

นอกจากการใช้สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Anionic Surfactant  [ เช่น  Sodium Lauryl Ether Sulfate  ( SLES ) ]  และ / หรือ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Amphoteric Surfactant  [ เช่น  Cocamidopropyl betaine  ( CAPB ) ]  และ / หรือ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Nonionic Surfactant  [ เช่น  Ethoxylated Alcohol ,  Alkyl Glucoside ]   เป็นส่วนประกอบหลักแล้ว    ยังมีการเพิ่ม สาร กลุ่มที่สามารถ ป้องกัน / ระงับ / ขจัด รังแค  [ เช่น  Zinc Pyrithione ,  Ketoconazole ,  Omadine MDS ,  Selenium disulfide ]  เป็นสารสำคัญ  ( Active Ingredients ) 

ตัวอย่าง  ผลิตภัณฑ์ แชมพูสระผม สูตร ป้องกัน / ระงับ / ขจัด รังแค    ที่มีจำหน่ายจริงในประเทศไทย

“head & shoulders"    Anti-Dandruff Shampoo  -  Dry & Itchy Scalp Care Formula   
[ “head & shoulders"     แชมพู ขจัดรังแค  -  สูตรดูแลหนังศีรษะแห้ง ลดความคัน ] 

• ส่วนประกอบสำคัญ  (Active Ingredients )          
  Zinc Pyrithione            1 % 
• ส่วนประกอบ  ( Ingredients )   
  Water,  Sodium Laureth Sulfate,  Sodium Lauryl Sulfate,  Cocamide MEA,  Zinc Carbonate,  Glycol Distearate,  Dimethicone,  Zinc Pyrithione,  Sodium Chloride,  Fragrance,  Cetyl Alcohol,  Polyquarternium-10,  Sodium Xylenesulfonate,  Magnesium Sulfate,  Sodium Benzoate,  Ammonium Laureth Sulfate,  Magnesium Carbonate Hydroxide,  Benzyl Alcohol,  Methylchloroisothiazolinone,  Methylisothiazolinone 

“head & shoulders"    Anti-Dandruff Shampoo  -  Smooth & Silky Formula   
[ “head & shoulders"     แชมพู ขจัดรังแค -  สูตรนุ่มสลวยเป็นเงางาม ] 

ส่วนประกอบ  (Ingredients)   
Water ,  Sodium Laureth Sulfate ,  Sodium Lauryl Sulfate ,  Dimethicone ,  Cocamide MEA ,  Zinc Carbonate ,  Glycol Disterate ,  Zinc Pyrithione ,  Sodium Chloride ,  Fragrance ,  Cetyl alcohol ,  Guar Hydroxypropyltriammonium Chloride ,  Sodium Xylenesulfonate ,  Magnesium Sulfate ,  Ammonium Laureth Sulfate ,  Sodium Benzoate ,  Magnesium Carbonate Hydroxide ,  Benzyl Alcohol ,  Methylchloroisothiazolinone ,  Methylisothiazolinone 

“Q’ lean" UV Plus    Anti-Dandruff Shampoo  -  Sun Protection Formula      
[ “ Q’ lean “  UV Plus    แชมพู ขจัดรังแค -  สูตรปกป้องเส้นผมจากแสงแดด ] 

ส่วนประกอบสำคัญ 
Water ,  Sodium Laureth Sulfate ,  Cocamidopropyl Betaine ,  Dimethiconol / Laureth-23 / C12-15 Pareth-3 ,  Acrylate Copolymer ,  Fragrance ,  Zinc Pyrithione ,  Polyquarternium-47 ,  Sodium chloride ,  Benzophenone-3 ,  Sodium Hydroxide ,  Disodium EDTA ,  Methylchloroisothiazolinone ,  Methylisothiazolinone 

“NIZORAL"  Anti-Dandruff Shampoo 
[ “NIZORAL“     แชมพู ขจัดรังแค อาการคันศีรษะ และ โรคผิวหนัง ที่มีสาเหตุจากเชื้อรา ] 

ส่วนประกอบสำคัญ    Ketoconazole  2 %   
( ไม่มีการระบุ ส่วนประกอบ อื่นๆ ) 


กลุ่ม 3    แชมพูสระผม สูตร ปรับสภาพเส้นผมในตัว    ( Hair Conditioning Shampoo )  (นิยมเรียกว่า  แชมพูสระผม สูตรผสมครีมนวดผม)

นอกจากการใช้สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Anionic Surfactant  [ เช่น  Sodium Lauryl Ether Sulfate  ( SLES ) ,  Sodium Lauryl Sulfate  ( SLS )  ]  และ / หรือ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Amphoteric Surfactant  [ เช่น  Cocamidopropyl betaine  ( CAPB ) ]  และ / หรือ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Nonionic Surfactant  [ เช่น  Ethoxylated Alcohol ,  Alkyl Glucoside ]   เป็นส่วนประกอบหลักแล้ว    ยังมีการเพิ่มสารอื่น  ( เช่น  สารกลุ่ม  Fatty  Alcohol ,  Polymer  with  Cationic  Charges ,  Silicone Oil ,  Plant Extract )  เข้าไปด้วย     

ตัวอย่าง  ผลิตภัณฑ์ แชมพูสระผม สูตรปรับสภาพเส้นผมในตัว    ที่มีจำหน่ายจริงในประเทศไทย

“Feather"  Nature Plus    Shampoo  -  with Hair Conditioner     
[ “Feather"  Nature Plus    แชมพู สูตร เพอร์เฟคแคร์ ผสมครีมนวดผม ]

ส่วนประกอบ  ( Ingredients )   
Water ,  Sodium Laureth Sulfate ,  Sodium Lauryl Sulfate ,  Glycol disterate ,  Dimethicone ,  Cocamide MEA ,  Sodium Phosphate ,  Myristyl Alcohol ,  Cetearyl alcohol ,  Stearyl alcohol ,  Guar Hydroxypropyltriammonium Chloride ,  Polyquarternium-10 ,  Cetrimonium Chloride ,  Bis(C13-15 Alkoxy)PG Amodimethicone ,  Persea Gratissima (Avocado) Oil ,  Camellia Japonica Seed Oil ,  Butylene Glycol ,  Glycerin ,  Toluene Sulfonic Acid ,  Laureth-16 ,  Sodium Benzoate ,  Citric Acid ,  Laureth-4 ,  Alcohol Denatured ,  Methylchloroisothiazolinone ,  Methylisothiazolinone ,  Potassium Hydroxide ,  Fragrance ,  Sodium Chloride ,  CI 15985 ,  CI 17200 

“Feather"  Nature Plus    Shampoo  -  with Hair Conditioner     
[ “Feather"  Nature Plus    แชมพู สูตร สปาบำรุง ผสมครีมนวดผม ]

ส่วนประกอบ  ( Ingredients )   
Water ,  Sodium Laureth Sulfate ,  Sodium Lauryl Sulfate ,  Glycol disterate ,  Dimethicone ,  Cocamide MEA ,  Fragrance ,  Sodium Benzoate ,  Toluene Sulfonic Acid ,  Glycerin ,  Sodium Chloride ,  Myristyl Alcohol ,  Cetearyl alcohol ,  Polyquarternium-10 ,  Laureth-4 ,  Stearyl alcohol ,  Cetrimonium Chloride ,  Alcohol Denatured ,  Potassium Hydroxide ,  Laureth-16 ,  PEG-7 ,  Guar Hydroxypropyltriammonium Chloride ,  Citric Acid ,  Sodium Phosphate ,  Bis(C13-15 Alkoxy)PG Amodimethicone ,  Butylene Glycol ,  Propylene Glycol ,  Pentylene Glycol ,  Trideceth-9 ,  Sorbitol ,  PEG-40 Hydrogenated Castor Oil ,  Nonfat Dry Milk ,  Lavendula Angusstifolia (Lavender) Flower Extract ,  Methylchloroisothiazolinone ,  Methylisothiazolinone ,  Eucalyptus Globulus Leaf Extract

กลุ่ม 4    แชมพูสระผม สูตร สำหรับเด็กเล็ก    ( Baby Shampoo ) 

ใช้ สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Anionic Surfactant  [ เช่น  Sodium Lauryl Ether Sulfate  ( SLES ) ]  น้อยกว่าในแชมพูสระผมสำหรับผู้ใหญ่ ( หรือไม่ใช้เลย ) และ  มีการใช้ สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Amphoteric Surfactant  [ เช่น  Cocamidopropyl betaine  ( CAPB ) ]  และ  สารลดแรงตึงผิว กลุ่ม Nonionic Surfactant  [ เช่น  Lauryl Glucoside ] 

ตัวอย่าง  ผลิตภัณฑ์ แชมพูสระผม สำหรับเด็กเล็ก    ที่มีจำหน่ายจริงในประเทศไทย

“KODOMO"  Head to Toe  Shampoo  -  For Infant     
[ “ KODOMO" Head to Toe      ( ผลิตภัณฑ์ ที่เป็นทั้ง แชมพู - สบู่เหลว - ครีมอาบน้ำ  สำหรับทารก ) ]
ส่วนประกอบ  ( Ingredients )   
Water ,  Sodium Laureth Sulfate ,  Lauryl Glucoside ,  Cocamidopropyl Betaine ,  Glycerin ,  Fragrance ,  Polyquarternium-47 ,  Citric Acid ,  Disodium EDTA ,  Tocopheryl Acetate ,  Oenothera Biennis  (Evening Primrose) Oil ,  Triticum Vulgare  (Wheat) ,  Germ Extract ,  Methylchloroisothiazolinone ,  Methylisothiazolinone