|
ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำมีหลายชนิด ที่เป็นที่นิยมและมีให้เลือกมากในท้องตลาด เช่น ชนิดที่ใช้กรดเป็น สารเคมีหลัก (สารออกฤทธิ์) ชนิดที่ผสมสารฆ่าเชื้อโรคและเป็นด่าง ชนิดที่เป็นผงขัด ซึ่งเคยเป็นที่นิยมในอดีต
ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำชนิดที่ใช้กรดเป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
กรดที่เป็นที่นิยมคือ กรดเกลือหรือกรดไฮโดรคลอริก(hydrochloric acid) มีความเข้มข้นแตกต่างกันไปในแต่ละยี่ห้อ (ระหว่าง 7-20%) บางชนิดจะมี กรดซิตริก (citric acid ) ผสมอยู่ด้วย หรือใช้กรดซิตริก (citric acid)เป็นสารออกฤทธิ์ นอกจากนี้ยังมีสารเคมีอื่นๆ ( เช่น สารลดแรงตึงผิว (surfactant) ซึ่งช่วยทำให้เกิดฟอง เช่น ethoxylated alcohol, sodium linear alkylbenzene sulfonate เป็นต้น ) สารเคมีเหล่านี้เมื่อเปรียบเทียบความเป็นอันตรายกับกรดแล้วน้อยมาก
ในอดีต ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำบางชนิด จะมีกรดฟอสฟอริก (phosphoric acid) เป็นองค์ประกอบ เพื่อให้ล้างคราบสนิมเหล็กได้ดี แต่ในปัจจุบันไม่นิยมใช้แล้ว
เนื่องจากผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำกลุ่มนี้ ใช้สารเคมีที่มีฤทธิ์เป็นกรด ซึ่งมีการกัดกร่อนสูง และอาจมีไอกรดระเหยออกมา ( ในขณะที่ทำการเจือจางก่อนใช้งานหรือในขณะที่ใช้งาน ) จึงควรใช้ถุงมือและหน้ากากป้องกันทุกครั้งที่ใช้ผลิตภัณฑ์ และ เก็บผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำนี้ ให้ห่างจากเด็กและสัตว์เลี้ยง
กรดเกลือ ในผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำมีความเข้มข้นค่อนข้างสูง เป็นพิษร้ายแรง เมื่อกระเด็นเข้าตาจะระคายเคืองอย่างรุนแรง อาจทำให้ตาบอดได้ หากสัมผัสกับผิวหนังอาจทำให้ผิวหนังอักเสบ บวม แดง ปวดแสบปวดร้อน เป็นแผลเป็นหรือถึงตายได้ การหายใจเอาไอของสารปริมาณเล็กน้อย ทำให้เกิดอาการระคายคอ แต่ถ้าหายใจเข้าไปในปริมาณมากหรือเป็นระยะเวลานานๆ อาจทำให้ไอ หรือหายใจลำบาก ถ้ากลืนกินกรดนี้เข้าไปจะทำให้แสบไหม้ในปาก คอ หลอดอาหาร และกระเพาะอาหาร อาจถึงตายได้ นอกจากนี้หากทิ้งกรดนี้ลงน้ำจะมีผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำด้วย
กรดฟอสฟอริก เป็นกรดที่มีฤทธิ์กัดกร่อนน้อยกว่า กรดเกลือ แต่ก็ยังจัดเป็นสารอันตราย สารนี้ก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อเยื่อเมือก ระบบทางเดินหายใจส่วนบน ดวงตาและผิวหนัง การสูดดมอาจทำให้เกิดอาการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ อักเสบ การบวมน้ำที่ปอด อาการที่เกิดจากการได้รับสารนี้ได้แก่ รู้สึกแสบร้อน ไอ หายใจมีเสียง หลอดลมตอนบนอักเสบ หายใจถี่ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ และอาเจียน อาจเกิดการตัวเขียว ผิวหนังและริมฝีปากเป็นสีเทาอมน้ำเงิน เนื่องจากขาดออกซิเจน สารนี้มีผลกดประสาททั่วไปทำให้เกิดอาการง่วงซึม ทำลายไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ ทำให้มีเลือดปนมากับปัสสาวะ
กรดซิตริก เป็นอันตรายต่อร่างกายและสิ่งแวดล้อมน้อยกว่ากรด 2 ชนิด ข้างต้น เมื่อสัมผัสอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองผิวหนังและดวงตา เป็นอันตรายหากถูกดูดซึมผ่านผิวหนัง เมื่อได้กลืนกินกรดนี้เข้าไปจะทำให้เกิดอาเจียน ท้องร่วง ผิวหนังอักเสบ ถ้าต้องสัมผัสกับกรดชนิดนี้เป็นเวลานานหรือหลายๆ ครั้ง อาจทำให้ผู้ที่แพ้ง่ายเกิดการแพ้ได้

ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำชนิดที่ ผสมสารฆ่าเชื้อโรคและเป็นด่าง
ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำชนิดนี้มีส่วนประกอบหลักเป็นสารเคมีที่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียและไวรัสได้ ชื่อเคมีของสารนี้คือ โซเดียมไฮโปคลอไรต์ (sodium hypochlorite) ซึ่งมีความเข้มข้นแตกต่างกันไปในแต่ละยี่ห้อ ( ระหว่าง 2% ถึง 4 % ) สารนี้เมื่อละลายในน้ำจะเป็นสารละลายสีเขียวเหลือง มีกลิ่นฉุน มีฤทธิ์กัดกร่อนสูง และทำให้เกิดการระคายเคืองโดยเฉพาะหากเข้าตาจะระคายเคืองอย่างรุนแรง
นอกจากโซเดียมไฮโปคลอไรต์ (sodium hypochlorite)แล้ว ยังมีสารอื่นที่ผสมอยู่ด้วย ( เช่น สารลดแรงตึงผิว ซึ่งช่วยทำให้เกิดฟอง ) สารเหล่านี้มีอันตรายเช่นเดียวกัน แต่ก็มีความเป็นพิษไม่รุนแรงเท่า โซเดียมไฮโปคลอไรต์ (sodium hypochlorite)
การใช้ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำกลุ่มนี้ในความเข้มข้นสูง จะมีฤทธิ์กัดกร่อน ทำให้ผิวหนังไหม้พอง และระคายเคืองต่อตาได้ ไม่ควรใช้ร่วมกับผลิตภัณฑ์ภายในบ้านชนิดอื่นๆ เช่นผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำที่เป็นกรด ผลิตภัณฑ์ที่มีแอมโมเนีย (เช่น น้ำยาล้างกระจก ยาล้างแผล และผลิตภัณฑ์ย้อมผม) เนื่องจากจะทำให้เกิดสารพิษอื่น ซึ่งเป็นอันตรายมากขึ้นอีก

ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ชนิดที่เป็นผงขัดห้องน้ำ
สารเคมีหลักในผลิตภัณฑ์กลุ่มผงขัดห้องน้ำ คือ แคลเซียมคาร์บอเนต หรือ หินปูน (calcium carbonate) นอกจากนี้ยังมี สารให้คลอรีนซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรด และ สารลดแรงตึงผิว ซึ่งช่วยทำให้เกิดฟอง ผสมอยู่ด้วย
แคลเซียมคาร์บอเนต หรือ หินปูน (calcium carbonate) เป็นผงหรือก้อนแข็งสีขาว เทา หรือสีน้ำตาล ไม่มีกลิ่น แต่มีฝุ่นซึ่งสามารถเข้าตาทำให้เกิดการระคายเคืองเยื่อตา หรือเมื่อหายใจเอาฝุ่นเข้าไปจะระคายเคืองจมูก คอ และระบบทางเดินหายใจ เกิดอาการไอ จาม หายใจถี่
สารให้คลอรีนซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรด คือ ไตรคลอโร ไอโซไซยานูริค แอซิด (Trichloroisocyanuric acid) ( สารนี้เป็นผงของแข็งสีขาว กลิ่นเหมือนคลอรีน ใช้สำหรับ ฆ่าเชื้อโรคในสระว่ายน้ำ ฆ่าแบคทีเรียและจุลินทรีย์ต่างๆ ) ฝุ่นของสารนี้ ก่อให้เกิดการระคายเคืองตา ทำให้ตาแดง ปวดตา มองเห็นไม่ชัดเจน หรือเมื่อหายใจเอาฝุ่นเข้าไป จะระคายเคืองทางเดินหายใจ ทำให้ เจ็บคอ ไอ และคลื่นไส้ ผงขัดห้องน้ำจะมีสารนี้ผสมอยู่ในปริมาณน้อย ( เช่น เพียง 0.1 % ) ดังนั้นอาการเป็นพิษแบบทันทีทันใดจึงไม่ค่อยเกิดขึ้น แต่ควรระมัดระวังหากต้องสัมผัสสารอยู่บ่อยๆ เป็นประจำ
ดังนั้น ในการใช้ ผลิตภัณฑ์กลุ่มผงขัดห้องน้ำ จึง ควรใช้อย่างระมัดระวัง ใส่แว่นตา และ ผ้าปิดจมูก เพื่อป้องกันฝุ่นของสาร

ตัวอย่าง ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ที่มีจำหน่ายจริง มีหลายกลุ่ม เช่น
กลุ่ม A ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ที่มีฤทธิ์เป็นกรด
กลุ่ม A1 ใช้ กรดเกลือ ( Hydrochloric acid ) และ สารลดแรงตึงผิว ( Surfactant ) เป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
ตัวอย่าง สารออกฤทธิ์ ใน ผลิตภัณฑ์ กลุ่ม A1
ตัวอย่าง A11
-
Hydrochloric acid 15 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 15 EO ) 3.8 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 9 EO ) 2.1 %
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate, Sodium Salt 1.31 %
ตัวอย่าง A12
-
Hydrochloric acid 8.5 %
-
Ethoxylate Alcohol ( 15 EO ) 4.5 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 9 EO ) 1.2 %
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Sodium Salt 1.31 %
ตัวอย่าง A13
-
Hydrochloric acid 8.0 %
-
Ethoxylate Alcohol ( 15 EO ) 4.3 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 9 EO ) 2.8 %
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Sodium Salt 1.53 %
ตัวอย่าง A14
-
Hydrochloric acid 20 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 9 EO ) 0.7 %
ตัวอย่าง A15
-
Hydrochloric acid 15 %
-
Lauryl Dimethyl Amine Oxide 2.0 %
ตัวอย่าง A16
-
Hydrochloric acid 9.4 %
-
Alkyl Dimethyl Benzyl Ammonium chloride 0.31 %
-
Alkyl Dimethyl Ethylbenzyl Ammonium chloride 0.31 %
กลุ่ม A2 ใช้ กรดเกลือ ( Hydrochloric acid ) , กรดซิตริก ( Citric acid ) และ สารลดแรงตึงผิว ( Surfactant ) เป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
ตัวอย่าง สารออกฤทธิ์ ในผลิตภัณฑ์ กลุ่ม A2
ตัวอย่าง A21
-
Hydrochloric acid 10.5 %
-
Citric acid 1.5 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 9 EO ) 0.9 %
ตัวอย่าง A22
-
Hydrochloric acid 7.0 %
-
Citric acid 2.0 %
-
Ethoxylated Alcohol ( 9 EO ) 2.0 %
กลุ่ม A3 ใช้ กรดซิตริก ( Citric acid ) และ สารลดแรงตึงผิว ( Surfactant ) เป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
ตัวอย่าง สารออกฤทธิ์ ใน ผลิตภัณฑ์ กลุ่ม A3
ตัวอย่าง A31
-
Citric acid 3.5 %
-
Lauryl Dimethyl Amine Oxide 2.0 %
กลุ่ม D ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ที่มีสารฆ่าเชื้อโรค และ มีฤทธิ์เป็นด่าง
กลุ่ม D1 ใช้ โซเดียมไฮโปคลอไรต์ ( Sodium hypochlorite ) และ สารลดแรงตึงผิว ( Surfactant ) เป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
ตัวอย่าง สารออกฤทธิ์ ใน ผลิตภัณฑ์ กลุ่ม D1
ตัวอย่าง D11
-
Sodium hypochlorite ( 2.54 % Available Chlorine )
-
Lauryl Dimethyl Amine Oxide 2.0 %
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Sodium Salt 1.31 %
ตัวอย่าง D12
-
Sodium hypochlorite ( 2.7 % Available Chlorine )
-
Lauryl Dimethyl Amine Oxide 2.0 %
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Sodium Salt 1.31 %
กลุ่ม N ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำที่เป็นกลาง ไม่มี ฤทธิ์ กรด - ด่าง
กลุ่ม N1 ใช้ ตัวทำละลายอินทรีย์ ( Organic Solvent ) และ สารลดแรงตึงผิว หรือ ใช้ สารลดแรงตึงผิว หลายชนิด ผสมกัน เป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
ตัวอย่าง สารออกฤทธิ์ ใน ผลิตภัณฑ์ กลุ่ม N1
ตัวอย่าง N11
-
Diethylene glycol butyl ether 7.5 %
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Potassium Salt 2.2 %
ตัวอย่าง N12
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Sodium Salt 4.5 % %
-
Ethoxylated Alcohol ( 7 EO ) 1.8 %
กลุ่ม S ผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ที่เป็นแบบผงขัด
กลุ่ม S1 ใช้ สารลดแรงตึงผิว และ Trichloroisocyanuric acid ( TCCA ) และ ผงหินปูน ( Calcium carbonate ) เป็นสารเคมีหลัก ( สารออกฤทธิ์ )
ตัวอย่าง สารออกฤทธิ์ และ สารอื่น ใน ผลิตภัณฑ์ กลุ่ม S1
ตัวอย่าง S11
-
Linear Alkylbenzene Sulfonate , Sodium Salt 3.0 %
-
Trichloroisocyanuric acid 0.1 %
-
Calcium carbonate 88 %
|