สนับสนุนโดย สกว. HSM     

 
สัญลักษณ์แสดงความอันตรายของสารเคมีมีลักษณะอย่างไร
ผู้เขียน: ศศิธร สรรพ่อค้า
หน่วยงาน: ศูนย์ความเป็นเลิศแห่งชาติด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและของเสียอันตราย
วันที่: 21 พ.ย. 2550

คำถาม  สัญลักษณ์แสดงความอันตรายของสารเคมีมีลักษณะอย่างไร

คำตอบ  สัญลักษณ์เตือนสารเคมีอันตราย เป็นเครื่องหมายสากลที่เข้าใจง่าย อาจใช้สีพื้นหรือข้อความที่แตกต่างกัน เพื่อให้ทราบถึงอันตรายของสารเคมี  ซึ่งระบบสัญลักษณ์แสดงอันตรายที่รู้จักและนิยมใช้มีหลายระบบ เช่น ระบบ UN ระบบ NFPA (The National Fire Protection Association) ของสหรัฐอเมริกา ระบบ EEC และระบบ GHS เป็นต้น ซึ่งสัญลักษณ์ของทั้ง 4 ระบบนั้น มีดังนี้

            1. ระบบ UN - United Nations Committee of Experts on the Transport of Dangerous Goods ได้จำแนกวัตถุอันตรายออกเป็น 9 ประเภท ตามลักษณะที่ก่อให้เกิดอันตรายหรือความเสี่ยงในการเกิดอันตราย รวมทั้งกำหนดสัญลักษณ์อันตราย เพื่อใช้ในการขนส่ง ดังนี้ http://www.chemtrack.org/UNClass-Intro.asp

            2. ระบบ NFPA - The National Fire Protection Association ของสหรัฐอเมริกา กำหนดสัญลักษณ์แสดงอันตรายเป็นรูปเพชร (Diamond-shape) เพื่อใช้ในการป้องกันและตอบโต้เหตุเพลิงไหม้ สัญลักษณ์ดังกล่าวมีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่วางตั้งตามแนวเส้นทะแยงมุม ภายในแบ่งออกเป็นสี่เหลี่ยมย่อยขนาดเท่ากัน 4 รูป ใช้พื้นที่กำกับ 4 สี ได้แก่ สีแดง แสดงอันตรายจากไฟ (Flammability) สีน้ำเงิน แสดงอันตรายต่อสุขภาพ (Health) สีเหลือง แสดงความไวต่อปฏิกริยาของสาร (Reactivity) สีขาวแสดงคุณสมบัติพิเศษของสาร และใช้ตัวเลข 0 ถึง 4 แสดงถึงระดับอันตราย ดังรูปที่ 1

รูปที่ 1 สัญลักษณ์ของระบบ NFPA

 

            3. ระบบ EEC ตามข้อกำหนดของประชาคมยุโรป ที่ 67/548/EEC สัญลักษณ์แสดงอันตรายจะแบ่งออกตามประเภทของอันตราย โดยใช้รูปภาพสีดำเป็นสัญลักษณ์แสดงอันตรายบนพื้นสี่เหลี่ยมจัตุรัสสีส้ม และมีอักษรย่อกำกับที่มุมขวา ซึ่งสัญลักษณ์เหล่านี้ปรากฎอยู่ที่ฉลากของสารเคมีที่ใช้ในสหภาพยุโรป สัญลักษณ์ดังกล่าวแสดงดังตารางที่ 1

 

            4. ระบบ GHS – GHS (The Globally Harmonized System of Classification and Labeling of Chemicals) เป็นระบบการจัดกลุ่มผลิตภัณฑ์เคมีและการติดฉลากที่องค์การสหประชาชาติได้กำหนดขึ้น เพื่อให้เป็นระบบสากลในการจําแนกหรือการจัดกลุ่มความเปนอันตรายและการสื่อสารความเปนอันตรายของสารเคม ี ในรูปแบบของการแสดงฉลากและเอกสารขอมูลความปลอดภัยในการทํางานกับสารเคมี (Safety Data Sheet, SDS) ที่เป็นระบบเดียวกันทั่วโลก ซึ่งสัญลักษณ์ที่ปรากฏในระบบ GHS นั้น หากไม่นับรวมสัญลักษณ์ใหม่ที่ทำขึ้นมาใช้สำหรับความเป็นอันตรายต่อสุขภาพบางชนิด เครื่องหมายตกใจ (exclamation mark) และปลากับต้นไม้ (fish and tree) สัญลักษณ์มาตรฐานดังกล่าวได้มีการนำมาใช้ในข้อกำหนดของสหประชาชาติที่เป็นต้นแบบเกี่ยวกับการขนส่งสินค้าอันตราย (ระบบ UN ที่กล่าวข้างต้น) อยู่แล้ว สัญลักษณ์โดยสรุปแสดงดังตารางที่ 1 โดยที่แผนการดำเนินงานของที่ประชุมสุดยอดเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (WSSD) ซึ่งจัดทำขึ้นที่กรุงโยฮันเนสเบิร์ก เมื่อปี 2545 สนับสนุนให้ประเทศต่างๆ มีการนำระบบ GHS นี้ไปปฏิบัติให้เร็วที่สุด โดยมีแนวทางให้นำระบบนี้ไปใช้ได้อย่างสมบูรณ์ภายในปี 2551

 

            สัญลักษณ์ทั้ง 4 ระบบนี้ จะปรากฎบนฉลากผลิตภัณฑ์และหีบห่อเพื่อประโยชน์ในการจัดการเตรียมค

 
  ข้อคิดเห็น
   
ข้อคิดเห็นที่ 1:1

ขอบคุณนะค่ะ

โดย:  นู๋เบญ  [6 ก.ย. 2552 08:14]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 2:2

อยากทราบข้อมูลความปลอดภัยยางดิบที่ใช้กับยางรถยนต์(ปะยางรถ)

โดย:  จป.ต๋อย  [23 ก.ย. 2552 10:03]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 3:5

ขอบคุณมากๆ

โดย:  ปาแปงกี้  [4 พ.ย. 2552 19:59]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 4:6

อย่ากให้มีเครื่องหมายและความหมายของสัญญาลักษณืพร้อมคำอธิบายค่ะ

โดย:  กุ๊กไก่  [17 พ.ย. 2552 12:18]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 5:7

อยากให้มีรูปเครื่องหมายและประกอบคำอธิบายค่ะ

โดย:  nana  [20 ม.ค. 2553 14:05]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 6:9

ได้ประโยชน์มากเลยค่ะ  thank  you  very  much

โดย:  nui  [6 ก.พ. 2553 20:58]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 7:10

อยากให้มีมากกว่านี้ค่ะ

โดย:  หมิว  [16 ก.พ. 2553 11:54]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 8:12

อยากให้มีมากมาย

โดย:  เดีย  [14 มิ.ย. 2553 10:59]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 9:13

อยากรู้เกี่ยวกับสารเคมีที่ใช้แทนbenzeneและอันตรายน้อยกว่าbenzeneน่ะดรับ?ขอบคุณครับ

โดย:  โกโก้  [22 ส.ค. 2553 14:12]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 10:16

ดีมาก

โดย:  ชบา  [31 ส.ค. 2553 16:31]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 11:17

สุดยอด คราบๆ

โดย:  Ton Indy  [17 ก.ย. 2553 18:04]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 12:18

เนื้อหาน้อยมาก

ถ้าได้อ่านเเล้วปรับปรุงด้วยน๊ค๊

โดย:  กัญญารัตน์  [19 ก.ย. 2553 16:22]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 13:19

อยากให้มีมากเนื้อหามากกว่านี้

โดย:  เชอร์ล้า  [25 ก.ย. 2553 15:39]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 14:20

ขอบคุณมากๆจากใจจริงเลยค่ะ

โดย:  มิสคอ T-T  [25 ก.ย. 2553 15:41]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 15:22

ขอรบกวนสอบถามเรื่องป้ายผ้าสีแดง ที่ใช้ติดหลังรถบรรทุกขณะขนย้าย ว่าจะต้องมีขนาดเท่าไรที่เป็นมาตราฐาน ที่ใช้กันทั่ว ๆ ไปค่ะ ขอบคุณมากค่ะ


โดย:  คนหาข้อมูล  [23 ต.ค. 2553 16:38]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 16:23

อยากรู้สาระมากกว่านี้

โดย:  กีต้าร์  [2 ธ.ค. 2553 10:29]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 17:25

น่าจะมี credit เวปที่เอามาลงด้วยนะครับ

โดย:  nont  [13 ธ.ค. 2553 20:38]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 18:29

เนื้อหาน้อย อ่านไม่ค่อยได้ใจความ

โดย:  คนมีความคิด  [27 ม.ค. 2554 10:32]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 19:30

แล้วสัญลักษณ์ของ LNG  เป็นอย่างไรครับ

โดย:  KKR  [2 มี.ค. 2554 09:11]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 20:31

ขอบคุณมากค่ะ

โดย:  nnn  [3 มี.ค. 2554 09:14]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 21:32

มีสัญลักษณ์น้อยมากต้องแสดงให้มากกว่านี้ เพราะว่าที่เจอในชีวิตประจำวันมีมา


โดย:  ตะวัน  [4 มี.ค. 2554 13:52]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 22:33

อยากรู้รายละเอียดเพิ่มเติม คือถ้าเราไม่ติดฉลากจะมีโทษอย่างใดหรือไม่

โดย:  Ukulele  [25 เม.ย. 2554 13:08]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 23:34

ไม่เข้าใจเลย

โดย:  ชิชิ  [11 มิ.ย. 2554 20:05]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 24:35

อยากเห็นสัญลักษณ์เยอะๆ

โดย:  ผม  [6 ก.ย. 2554 14:05]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 25:36

อยากเห็นสัญลักเยอะๆๆๆๆๆๆๆๆ

โดย:  จูเนียร์  [6 ก.ย. 2554 19:03]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 26:37

ความหมายสัญลักษณ์ก็ไม่มีซักอย่างเลยหาจนขี้แตกหมดแล้ว

โดย:  นิ่ม  [15 ก.ย. 2554 16:34]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 27:38

ข ว  ย      สัส


โดย:  มทสทมสส  [23 ก.ย. 2554 08:47]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 28:39

อยากให้มีภาพเยอะกว่านี้

โดย:  เด็กแถวนี้  [23 ก.ย. 2554 15:18]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 29:40

ใช้คำไม่สุภาพเลย

โดย:  คนหวังดี  [26 ก.ย. 2554 18:16]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 30:42

So that's the case? Quite a rveletiaon that is.

โดย:  Janeece  [25 ม.ค. 2555 23:56]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 31:45

ลิงค์สำหรับดูรูปสัญลักษณ์ ระบบ UN ค่ะ

http://www.chemicalblender.com/resource.html

โดย:  พัชรี  [23 ก.พ. 2555 11:18]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 32:46

ว่างบาส


โดย:  ัีเา้่ส่ว  [19 มี.ค. 2555 10:49]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 33:47

ข้อความที่เขียนมีความรู้ดี และนำไปใช้ประโยชน์ได้

โดย:  ทวีป ณ ระนอง  [21 ก.ค. 2555 21:22]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 34:49

Thanks for your tuhotghs. It's helped me a lot.

โดย:  Yensy  [25 ส.ค. 2555 04:23]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 35:52

ดีมากค่ะ

โดย:  นู๋บีม  [2 ก.ย. 2555 16:07]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 36:53

สัญลักษณ์ตามระบบ NFPA สารเคมีทุกตัวต้องมีหรือไม่คะ เห็นในข้อมูลความปลอดภัยที่ได้รับมา มีบ้างไม่มีบ้าง ถ้ามีสามารถหาข้อมูลได้จากไหนคะ

โดย:  แมงปอ  [6 ก.พ. 2556 09:18]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 37:54

อยากให้มีความชัดเจนในเร็ววัน ไม่งั้นที่ทำๆ ไปก็ต้องมานั่งแก้่ใหม่อีก
ที่จริง งานแบบนี้ทำเป็นระบบdatabase ได้ คือ เมื่อพิจารณาแล้วว่าเป็นสารอันตรายประเภทไหน ก็สามารถให้สัญลักษณ์ได้ตายตัว ซึ่งนำไปลิงค์กับคำแนะนำในการจัดเก็บได้ด้วย เสียดาย เราไม่มีความรู็้่ทาง database ไม่งั้นจะจัดทำให้

โดย:  ทฟสะ  [14 พ.ย. 2556 15:24]
 
   
ขอเชิญร่วมแสดงข้อคิดเห็น
 
จาก:
อีเมล:
ข้อคิดเห็น:
 
 
© สงวนลิขสิทธิ์
หากมีข้อสงสัย หรือคำแนะนำ โปรดแจ้งมาที่ chemtrack@gmail.com
จำนวนผู้เข้าชม
28507608
ตั้งแต่ 17 กรกฎาคม 2546