สนับสนุนโดย สกว. HSM     

 
Cyclohexane-Flixborough ค.ศ. 1974
ผู้เขียน: รศ. สุชาตา ชินะจิตร
วันที่: 20 ม.ค. 2554

         สารตั้งต้นในการทำวัสดุไนลอน คือ สารชื่อ Caprolactam ซึ่งได้มาจากปฏิกิริยาออกซิเดชัน Cyclohexane กลายเป็น Cyclohexnol และ Cyclohexanone จาก Cyclohexanone จึงเกิดปฏิกิริยาต่อไปเป็น Caprolactam

สำหรับนักเคมีจะเคยเรียนเรื่องปฏิกิริยา Beckmann rearrangement จากตัวอย่างนี้ Caprolactam จึงเป็นสารตั้งต้นสำคัญสำหรับทำพลาสติก และเส้นใย ปริมาณการผลิตแต่ละปีนับเป็นพันล้านกิโลกรัม

        เหตุการณ์อุบัติภัยจากโรงงานของบริษัท Nypro ซึ่งเปิดดำเนินการในปีค.ศ. 1967 ที่ Flixborough ประเทศอังกฤษ เป็นเรื่องดังที่เกิดขึ้นเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1974 (พ.ศ. 2517) เมื่อเกิดการรั่วของ Cyclohexane 40 ตัน จากทั้งหมด 400 ตัน ไอหมอกของสารตัวนี้ปกคลุมเป็นบริเวณกว้าง 100-250 ตารางเมตร เมื่อไอไปถูกเตาเผาร้อนที่อยู่ใกล้ๆ จึงเกิดระเบิดไฟลุกรุนแรงเทียบเท่ากับระเบิด TNT 15 ตัน โรงงานพังระนาบลง รวมทั้งอาคารใกล้เคียงด้วย มีผู้เสียชีวิต 28 ราย บาดเจ็บ 53 ราย ไฟคุอยู่ถึง 10 วัน ได้มีรายงานสอบสวนข้อเท็จจริงเพื่อเป็นบทเรียนพบว่า มีความผิดพลาดในการแก้ปัญหารอยรั่วในเครื่องปฏิกรณ์ (reactor) ตัวหนึ่งใน 6 ตัว ก่อนเกิดเหตุนี้ 2 เดือน และเพื่อให้กระบวนการผลิตไม่ต้องหยุด จึงมีการตัดสินใจเสริมท่อ by pass ชั่วคราวขณะซ่อมเครื่องปฏิกรณ์ แต่การออกแบบ by pass นี้ไม่ได้มีการคำนวนสำหรับความร้อนและความดันสูง Cyclohexane ขณะนั้นอุณหภูมิอยู่ที่ 150 องศาเซลเซียส ที่ความดัน 10 บาร์ ท่อจึงเกิดความเค้นสูงและพังลง ยิ่งกว่านั้นรายงานนี้ยังชี้ไปที่น้ำที่นำมาใช้ลดความร้อนที่มีไนเตรต กลายเป็นตัวเร่งการกัดกร่อนของเหล็กกล้าที่มีคาร์บอนไปด้วย ในที่สุดในปีค.ศ. 1981 โรงงานก็ถูกรื้อถอนหมดหลังจากมีความพยายามซ่อม แต่สถานการณ์ความต้องการและราคาไนลอนตกต่ำ จึงไม่เอื้อต่อการรื้อฟื้นโรงงานขึ้นใหม่

  สารเคมีที่เกี่ยวข้อง:
Cyclohexane
Cyclohexanone
epsilon-Caprolactam
 
  ข้อคิดเห็น
   
ข้อคิดเห็นที่ 1:1

คำถาม สำหรับ นักเรียน - นักศึกษา        

เหตุการณ์อุบัติภัยนี้  เกิดขึ้น  เมื่อ วันที่ ___  มิถุนายน  พ.ศ.  2517    ( __  June  1974 )        


ตัวช่วย ในการหา คำตอบ และ ยืนยัน คำตอบ    

ก.  การอ่านบทความอย่างละเอียด และ สังเกต ข้อมูล ที่ให้ไว้ในบทความ        
ข.   เหตุการณ์อุบัติภัย แบบนี้   ภาษาอังกฤษ  เรียกว่า  Disaster        

หมายเหตุ  :    ไม่มีรางวัล  และ / หรือ  คำประกาศเกียรติคุณ  สำหรับ  ผู้ตอบถูก    แต่ คาดว่า  การหาและยืนยันคำตอบ จะช่วยเพิ่มทักษะและความรู้ ด้าน  วิทยาศาสตร์ - วิศวกรรม - การค้นหาข้อเท็จจริง  ฯลฯ

โดย:  นักเคมี  [22 ม.ค. 2554 09:09]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 2:2

http://en.wikipedia.org/wiki/Caprolactam        Caprolactam        
http://www.chemicalland21.com/petrochemical/CAPROLACTAM.htm        

http://en.wikipedia.org/wiki/Nylon_6        Nylon 6        

โดย:  นักเคมี  [22 ม.ค. 2554 23:25]
 
   
ขอเชิญร่วมแสดงข้อคิดเห็น
 
จาก:
อีเมล:
ข้อคิดเห็น:
 
 
© สงวนลิขสิทธิ์
หากมีข้อสงสัย หรือคำแนะนำ โปรดแจ้งมาที่ chemtrack@gmail.com
จำนวนผู้เข้าชม
44578512
ตั้งแต่ 17 กรกฎาคม 2546