สนับสนุนโดย สกว. HSM     

 
พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 1 โพลีสไตรีน
ผู้เขียน: วลัยพร มุขสุวรรณ
หน่วยงาน: หน่วยข้อสนเทศวัตถุอันตรายและความปลอดภัย ศูนย์ความเป็นเลิศแห่งชาติด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและของเสียอันตราย
วันที่: 11 มี.ค. 2551

            โพลีสไตรีน (Polystyrene, PS) เป็นพลาสติกที่ผลิตขึ้นมาจากสไตรีนโมโนเมอร์ ซึ่งเป็นสารไฮโดรคาร์บอนที่ได้จากปิโตรเลียม ถูกผลิตออกขายครั้งแรกในช่วงปี 1930 - 1939 ช่วงแรกสไตรีนที่ผลิตขึ้นมาถูกนำไปใช้ในสงครามโลก ครั้งที่ 2 เป็นหลัก หลังจากสงครามจบลงจึงเปลี่ยนมาผลิตเป็นพลาสติกโพลีสไตรีนออกขายแทน ในการผลิตโพลีสไตรีนยังมีวัตถุดิบอื่น ๆ ที่ใช้ร่วมด้วยได้แก่ เบนซีน เอทิลีน และบิวทาไดอีน

            โพลีสไตรีนเป็นพลาสติกชนิดเทอร์โมพลาสติก คือหลอมเป็นของเหลวได้ โดยที่อุณหภูมิห้องจะอยู่ในสถานะของแข็ง แต่จะหลอมละลายเมื่อทำให้ร้อนและแข็งตัวเมื่อเย็นลง โพลีสไตรีนแข็งที่บริสุทธิ์จะไม่มีสี ใส แต่สามารถทำเป็นสีต่าง ๆได้ และยืดหยุ่นได้จำกัด
 
            โพลีสไตรีนที่ใช้กันอยู่ทั่วไปส่วนใหญ่เป็นชนิดที่เรียกว่า expanded polystyrene (EPS) เป็นชนิดที่ได้จากการผสมโพลีสไตรีนร้อยละ 90-95 กับสารทำให้ขยายตัว (ที่ใช้กันมากคือเพนเทนหรือคาร์บอนไดออกไซด์ เมื่อก่อนใช้ ซีเอฟซี ซึ่งเป็นสารทำลายชั้นโอโซน) ร้อยละ 5-10  พลาสติกที่เป็นของแข็งถูกทำให้เป็นโฟมโดยการใช้ความร้อน (มักเป็นไอน้ำ) โพลีสไตรีนอีกชนิดหนึ่งคือ Extruded polystyrene (XPS) มีชื่อทางการค้าที่แพร่หลายคือ Styrofoam เป็นชนิดที่มีการเติมอากาศไว้ในช่องว่างตามเนื้อโฟมทำให้มีค่าการนำความร้อนต่ำ ใช้ในงานก่อสร้าง และใช้เป็นฉนวนกันความร้อนในอาคาร และยังมีชนิดที่เป็นแผ่นเรียกว่า Polystyrene Paper Foam (PSP) ใช้เป็นภาชนะบรรจุอาหาร เช่นกล่องหรือถาดใส่อาหาร

กระบวนการผลิตโพลีสไตรีนปลดปล่อยสารพิษอะไรบ้าง สารพิษที่ปลดปล่อยออกมาในระหว่างการผลิตโพลีสไตรีนได้แก่

            1.  เบนซีน (เป็นสารก่อมะเร็ง)

            2.  สไตรีนโมโนเมอร์ (เป็นสารที่สงสัยว่าก่อให้เกิดมะเร็ง)

            3.  1,3-บิวทาไดอีน  (เป็นสารที่สงสัยว่าก่อให้เกิดมะเร็ง)

            4.  คาร์บอนเตตระคลอไรด์ ทำให้เกิดมะเร็งในสัตว์ทดลองและสงสัยว่าก่อให้เกิดมะเร็งในคน)

            5.  โครเมี่ยม (6) ออกไซด์ ก่อให้เกิดมะเร็งและการกลายพันธุ์ในสัตว์ทดลอง

            มีรายงานการตรวจพบว่าคนงานที่ทำงานในโรงงานสไตรีนและโพลีสไตรีนมีความผิดปกติเกิดขึ้นกับการทำงานของปอด ทำลายโครโมโซม และเป็นมะเร็งเพิ่มมากขึ้น

อะไรบ้างที่ทำจากโพลีสไตรีน

            -  แก้วโฟมที่ใช้แล้วทิ้ง ที่ค้นพลาสติก จานหรือถาดพลาสติกใส่อาหาร

            -  โฟมที่ใช้เป็นบรรจุภัณฑ์ต่าง ๆ เช่นบรรจุภัณฑ์กันกระแทกสำหรับใส่ขวดไวน์ ผลไม้ และคอมพิวเตอร์ เป็นต้น

            -  วัสดุช่วยพยุงให้ลอยน้ำ

            -  แผ่นฉนวนกันความร้อนในอาคาร

            -  อื่น ๆ เช่น ไม้บรรทัด ไม้แขวนเสื้อ ม้วนวีดีโอ ตลับเทป เป็นต้น

ข้อควรระวัง

            1. การใช้ภาชนะโฟมพลาสติก EPS ใส่อาหารที่ร้อน เช่นกาแฟร้อน การค้นกาแฟร้อน ๆ ด้วยแท่งคนที่ทำจากพลาสติก EPS หรือการที่โฟมสัมผัสกับกรดเช่น้ำมะนาว หรืออาหารที่มีวิตามิน เอแล้วนำไปเข้าไมโครเวฟ ก็สามารถทำให้สไตรีนโมโนเมอร์ในโฟมพลาสติกละลายออกมาผสมในอาหารได้ 

            2. การเผาโฟมพลาสติกโพลีสไตรีนทำให้เกิดก๊าซพิษสไตรีนออกไซด์ ซึ่งเป็นสาเหตุของของมะเร็ง 

            3. การรีไซเคิลโฟมโพลีสไตรีนมีปัญหาในเรื่องไม่คุ้มทุนเป็นสำคัญ เนื่องจากคุณภาพของพลาสติกที่รีไซเคิลได้จะต่ำลงกว่าก่อนผ่านการรีไซเคิล ดังนั้นพลาสติกที่รีไซเคิลได้จึงไม่สามารถนำกลับมาผลิตเป็นผลิตภัณฑ์เดิมได้ ต้องทำเป็นผลิตภัณฑ์ที่ด้อยคุณภาพลงไป เช่นโฟมบรรจุอาหารไม่สามารถรีไซเคิลกลับมาใส่อาหารได้อีก ต้องนำไปทำเป็นโฟมกันกระแทก ฉนวนฝาผนัง ถาดในโรงอาหาร เป็นต้น ซึ่งการทำเช่นนี้ต้องใช้เพิ่มวัตถุดิบหรือต้นทุนด้านต่าง ๆ เข้าไปอีก

ทางเลือก

            หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์โฟมโพลีสไตรีนโดยใช้ผลิตภัณฑ์อื่นที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมแทน เช่นเลิกใช้ภาชนะบรรจุอาหารที่เป็นโฟม เป็นต้น


เอกสารอ้างอิง :
 
Chintan Environmental Research and Action Group, 2007. Plastic: A treat to mankind, National Book Trust, India

 จิราวรรณ หาญวัฒนกุล, เมษายน 2550. โฟมพลาสติกชนิดพอลิยูรีเทนและพอลิสไตรีน

http://www.dss.go.th/dssweb/st-articles/files/bla_4_2550_foams.pdf

http://en.wikipedia.org/wiki/Polystyrene

http://www.ejnet.org/plastics/polystyrene/nader.html

http://www.ejnet.org/plastics/polystyrene/disposal.html#recycling


บรรจุภัณฑ์กันกระแทกสำหรับใส่ผลไม้ (ภาพจาก www.eps.co.uk)

โฟมที่ใช้เป็นบรรจุภัณฑ์ต่าง ๆ (ภาพจาก www.rhynofoam.com)
  สารเคมีที่เกี่ยวข้อง:
Benzene
Carbon dioxide
Carbon tetrachloride
Chromium
Ethylene
  เนื้อหาอื่นที่เกี่ยวข้อง:
สาระเคมีภัณฑ์ - พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 2 โพลีไวนิลคลอไรด์
สาระเคมีภัณฑ์ - พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 3 โพลีเอทิลีนเทอพาทาเลท
สาระเคมีภัณฑ์ - พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 4 โพลีเอทิลีน
สาระเคมีภัณฑ์ - พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 5 โพลีคาร์บอเนต
สาระเคมีภัณฑ์ - พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 6 โพลียูรีเทน
สาระเคมีภัณฑ์ - พลาสติกในชีวิตประจำวัน : ตอนที่ 7 โพลีโพรพิลีน
สาระเคมีภัณฑ์ - รหัสชนิดพลาสติก
 
  ข้อคิดเห็น
   
ข้อคิดเห็นที่ 1:1

คำที่ควรรู้                Benzene                Ethylene                Ethylbenzene                Styrene    ;    Vinylbenzene    ;    Styrene Monomer               Polystyrene    ( PS )                Polystyrene Foam                High Impact Polystyrene    ( HIPS )                Expandable Polystyrene    ( EPS )                Styrene Butadiene Rubber    ( SBR )                Styrene Acrylonitrile Copolymer    ( SAN )                Acrylonitrile Butadiene Styrene Copolymer    ( ABS )

โดย:  นักเคมี  [17 ส.ค. 2551 12:11]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 2:2

http://en.wikipedia.org/wiki/Polystyrene        Polystyrene    ( PS )        
http://inventors.about.com/library/inventors/blpolystyrene.htm        Polystyrene  and  Styrofoam        
http://www.americanchemistry.com/s_plastics/sec_pfpg.asp?cid=1421&did=5213        Polystyrene Facts        
http://www.cawrecycles.org/issues/polystyrene_main        Polystyrene  and  Fast Food Packaging Waste        
http://apps1.eere.energy.gov/consumer/your_home/insulation_airsealing/index.cfm/mytopic=11580                Polystyrene  Thermal Insulation Materials

โดย:  นักเคมี  [31 ส.ค. 2551 01:40]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 3:3

ขอรูปพลาสติกที่มีรหัสชนิดพลาสติกทั้ง 7 รูปได้ไหมค่ะ

โดย:  ด้า  [19 ม.ค. 2552 22:09]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 4:4

http://www.plasticsmythbuster.org/s_mythbuster/sec.asp?CID=1954&DID=8339          
( ตัวอย่าง ของ  ข่าวลือ  ข่าวหลอก    ที่ส่งต่อกันทางอินเตอร์เน็ต )        (  ข่าวลือ  ข่าวหลอก  เหล่านี้  มักถูกส่งมา ด้วย " ความหวังดี " )

โดย:  นักเคมี  [24 ม.ค. 2552 07:05]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 5:5

ความคิดเห็นที่ 3 :        ขอ รูปพลาสติก ที่มีรหัสชนิดพลาสติกทั้ง 7 รูป  ได้ไหมคะ                    โดย :   ด้า  [19 ม.ค. 2552 22:09]        

คำแนะนำ                ถ่ายภาพเอง ง่ายกว่า  ได้ความรู้ และ ประสบการณ์ ด้วย

โดย:  นักเคมี  [24 ม.ค. 2552 07:12]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 6:6

ขอสูตรเคมีของสไตรีน ถ่านหิน แก๊ซธรรมชาติ ไวนิลอะซีเตต ถ่านโค้ก เยื้อไม้ เรยอง ไวนิลคลอไรด์ ไขมัน สบู่ ทราย แก้ว ได้ไหมค่ะ  ขอเร็วๆหน่อยน่ะค่ะพอดีหนูรีบค่ะ

โดย:  หมิว  [3 ก.พ. 2552 18:36]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 7:7

ได้นำ คำขอ  จาก ความคิดเห็นที่ 6  ไปเป็น คำถาม ที่  1727  ใน กระดาน ถาม - ตอบ  แล้ว        

http://www.chemtrack.org/Board-Detail.asp?TID=0&ID=1727

โดย:  นักเคมี  [7 ก.พ. 2552 15:30]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 8:8

เคยดูรายการ SPONGE  เขานำพลาสติกมาตัดเป็นชิ้นเล็กๆ  นำไปเวฟ
พอออกมามันเป็นเหมือนคลิสตอล  
แต่ไม่แน่ใจว่าเขาใช้พลาสติกชนิด PS หรือป่าว  แต่มันสวยมากๆเลย

โดย:  น้องแว่น  [15 ม.ค. 2553 20:02]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 9:9

ขอสูตรสมการโฟมหรือโครงสร้างทางเคมีของโฟมหน่อยค่ะ

โดย:  new  [3 มี.ค. 2553 16:44]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 10:10

อยากทราบวิธีการ  recycle โฟม PU ที่ทำรองเท้า

โดย:  nammie  [24 มิ.ย. 2553 19:41]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 11:12

ใครมีวิธี modify ให้ PS นิ่มขึ้นได้บ้างครับ         หรือ อย่างขวดยาคูลมีการปรับปรุงกันยังไงครับ ??        ขอบคุณครับ

โดย:  Sun  [5 ก.ย. 2553 11:44]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 12:13

ขอโครงสร้างสมการเคมีของพลาสติกชนิดต่างๆ หน่อยครับ ต้องการจริงๆ

โดย:  best  [2 พ.ย. 2553 19:47]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 13:34

ฬ๛ ๏๐ๅไ๋เใเๅ์: ๕๐๓์ๅ๐ 5.0, ๏๐๎ใ๐เ์์เ xrumer, ๑เ้๒ ๕๐๓์ๅ๐เ, xrumer 4.0 crack, ๑๊เ๗เ๒ ๏๐๎ใ๐เ์์๓ xrumer. ฯ๐๎ใ๐เ์์เ XRumer (allsubmitter ่๋่ xrumer). ํเ ๒๎์ ๑เ้๒ๅ.

โดย:  xrumer 5 ๑๊เ๗เ๒ แๅ๑๏๋เ๒ํ๎  [20 พ.ค. 2555 08:18]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 14:35



โดย:  Teumed  [23 พ.ค. 2555 05:09]
 
   
ข้อคิดเห็นที่ 15:59

Hi, it's hard to find www.chemtrack.org in google, i found it on 22 spot, you should build some high quality backlinks, i know what can help you, just search in google for - edaya traffic increase

โดย:  61GregoryW  [27 เม.ย. 2557 12:03]
 
   
ขอเชิญร่วมแสดงข้อคิดเห็น
 
จาก:
อีเมล:
ข้อคิดเห็น:
 
 
© สงวนลิขสิทธิ์
หากมีข้อสงสัย หรือคำแนะนำ โปรดแจ้งมาที่ chemtrack@gmail.com
จำนวนผู้เข้าชม
42245321
ตั้งแต่ 17 กรกฎาคม 2546